Extra zorg voor kwetsbare zwangeren in Almere

Optimale geboortezorg vereist extra zorg en aandacht voor kwetsbare zwangeren. In het Flevoziekenhuis in Almere is er de ‘Extra Zorgpoli’, specifiek voor deze doelgroep. Met meer tijd per consult en met nauwe samenwerking met het medisch maatschappelijk werk.  

“Verloskundigen zagen het aantal zwangeren met psychische problemen toenemen”, vertelt Karin van Loenen, tweedelijnsverloskundige in het Flevoziekenhuis. “Meregaard, de psychiatrische instelling in Almere, constateerde dat eveneens, waardoor we tot betere afspraken zijn gekomen. We hebben in de eerste- en tweedelijnsverloskunde een screeningsinstrument ingezet om de groep zwangeren met psychische problemen beter in beeld te krijgen, ter voorkoming van langetermijn-problemen van moeder en kind. Bij een hoge score verwezen we de vrouw door naar de huisarts of naar de poli psychiatrie.” 

Sterkere bewustwording

Uiteindelijk is dit instrument losgelaten. “Maar door deze aanpak was er meer bewustwording voor kwetsbare zwangeren”, geeft Karin aan. “Daarom hebben we in het Flevoziekenhuis in samenwerking met het maatschappelijk werk de Extra Zorgpoli voor onze tweedelijns-populatie opgezet, afgekort tot EZP.”  

In de EZP participeren drie tweedelijnsverloskundigen, twee maatschappelijk werkers en twee gynaecologen van het Flevoziekenhuis. Er is 20 minuten consulttijd per zwangere, in plaats van 15 minuten. “Het gaat om mensen met een lage ses, asielzoekers, tieners, problematiek als schulden, huiselijk geweld, huisvestingsproblemen, ongewenste zwangerschappen enzovoort. Wij doen de verloskundige controles en het maatschappelijk werk gaat in op de sociale problematiek.” 

Inzet op juiste basis

Niet alle zwangeren zijn blij met deze inzet. “Juist de groep die veel met hulpverleners te maken heeft gehad, heeft aversie tegen inmenging. Ze zijn bang voor uithuisplaatsing, terwijl we met tijdige signalering juist dit uiterste middel willen voorkomen. We proberen hun vertrouwen te winnen en duidelijk te maken dat de inzet is gericht op een goede basis voor de toekomst met een kind. Dat lukt gelukkig wel bijna altijd.”  

Goede overdracht

De EZP is er elke maandag, met gemiddeld zo’n 25 cliënten. “We zien zo’n 120 zwangeren per jaar op deze poli, elk met een eigen, soms schrijnend, verhaal. Goede overdracht naar de eerste lijn en in een aantal gevallen naar de jeugdgezondheidszorg is echt noodzakelijk. Met 36 weken stellen wij, met toestemming van de cliënt, de eerste lijn telefonisch op de hoogte en in de ontslagbrief vermelden we onze zorginzet. Die overdracht is overigens nog niet waterdicht, we trekken er hard aan om dat beter voor elkaar te krijgen, zodat niemand tussen wal en schip valt.”  

Van POP naar EZP

De Extra Zorgpoli werkt nauw samen met de POP-poli in het Flevoziekenhuis. Deze biedt een consultatief spreekuur, waar de cliënt zowel de psychiater als de gynaecoloog en kinderarts gelijktijdig spreekt. Dit is bedoeld voor vrouwen die bekend zijn met psychiatrische problemen nu of in het verleden. De zwangere krijgt advies van de artsen, ieder vanuit hun eigen aandachtsgebied. Dit advies kan bijvoorbeeld gericht zijn op wijziging of handhaven van de medicatie of inzet van begeleiding door een psycholoog of psychiater. Vaak worden de vrouwen daarna doorverwezen naar de Extra Zorgpoli.  

Financiering

De financiering van de Extra Zorgpoli met coördinerend zorgverlenerschap door klinisch verloskundigen is nog een probleem. “Dat blijft het zolang de NZa de zorg door klinisch verloskundigen niet financieel waardeert zonder regelmatige tussenkomst van de gynaecoloog”, zegt Karin nuchter. “  

Objectieve, gestructureerde aanpak

“Dit jaar hopen we de screeningstool Mind2Care te implementeren in ons VSV”, vermeldt Karin tot slot. “Hierin zijn de zorgpaden verwerkt die we wel hebben, maar nog niet goed zijn geïmplementeerd. De tool ons kan ons helpen om meer objectief en gestructureerd zorgelijke zwangeren te identificeren. Een objectieve aanvulling dus op onze werkwijze, die er reeds toe heeft geleid dat er meer aandacht en awareness bestaat voor kwetsbare zwangeren, zodat ze de juiste ondersteuning krijgen.”  

----------

Verloskundig samenwerkinsverband Preall

EZP werkt onder de paraplu van Preall, het verloskundig samenwerkingsverband in Almere, een samenwerkingsverband van kraamzorg, eerstelijnsverloskundigen, tweedelijnsverloskundigen, A(N)IOS, gynaecologen en kindergeneeskunde.