Kosten besparen met intensieve angstbehandeling

Zorgen dat angstige kinderen en jongeren hun dagelijks leven en hun gewone ontwikkeling weer zo snel mogelijk oppakken. Dat wil klinisch psycholoog en psychotherapeut Mariken van Onna van Karakter, centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie. Daarom werkt haar organisatie mee het onderzoek van het consortium Angst en depressie bij jongeren.

‘De kinderen en jongeren die bij Karakter komen, zijn vastgelopen in hun angst. Eerdere hulp heeft niet gewerkt’, vertelt Van Onna. De angsten verstoren hun leven en dat van hun gezinsleden. De jongeren verzuimen veelal van school en missen in hun sociale leven allerlei belangrijke ervaringen met leeftijdgenoten. Hoe korter zo’n situatie duurt, hoe beter het is, zegt Van Onna. ‘We moeten dus zo effectief mogelijk behandelen. Daarom doen we mee aan het onderzoek. Ik vind het ook leuk om zo met mijn vak bezig te zijn.’

Intensief oefenen

Het is bekend dat de angst uitdooft door te oefenen met de angstaanjagende situaties, vervolgt ze. De patiënt ervaart dan dat de angstige verwachtingen niet worden waargemaakt. De huidige behandelprotocollen voor kinderen en jongeren bevatten uitleg, gedachtenuitdaging en blootstelling aan de angst (‘exposure’) in de verbeelding. ‘Deze behandeling is effectief’, aldus Van Onna. ‘Alleen weten we nu nog niet zo goed wat de meest werkzame elementen zijn.’  

‘We vermoeden dat het nog beter werkt kinderen in werkelijkheid bloot te stellen aan de angstige situatie’

 

De angst opzoeken

Ze vervolgt: ‘We vermoeden dat het nog beter werkt kinderen in werkelijkheid (‘in vivo’) bloot te stellen aan de angstige situatie. Daar zijn uit de behandeling van volwassenen aanwijzingen voor, maar het is bij kinderen nog niet geprobeerd.’ In het onderzoek laat de behandelaar de jeugdige patiënt zowel in de verbeelding als in werkelijkheid de angstaanjagende situaties opzoeken: exposure. De intensiteit van de behandelingen ligt ook een stuk hoger dan in de gebruikelijke behandeling. Een ander verschil is dat de jongere en de therapeut tijdens de sessies meer met exposure gaan oefenen. 

Doorzettingsvermogen

Van Onna begeleidt de behandelaars als supervisor. Ze is daarvoor getraind en traint op haar beurt de therapeuten om de behandeling te geven. ‘Ze kunnen ook bij mij terecht om te praten over wat het met henzelf doet. Het klinkt simpel, maar een goede uitvoering vraagt veel vaardigheden en doorzettingsvermogen.’

'Door zo’n geconcentreerde behandeling komt het kind meer in de flow om de angst aan te pakken’

 

Ideale uitkomst

Van Onna hoopt als “meest ideale onderzoeksuitkomst” dat 5 tot 6 weken intensief behandelen voor jongeren met angststoornissen het effectiefst is. Daarna begint dan een geleidelijke afbouw. ‘Ik vermoed dat het kind door zo’n geconcentreerde behandeling meer in de flow komt om de angst aan te pakken. Ik hoop dat we zo ervoor kunnen zorgen dat de jongere sneller van zijn angst af is.’ Daardoor is zo’n intensieve behandeling uiteindelijk zeker kosteneffectief, denkt Van Onna. ‘Volgens mij kan het totale aantal therapiesessies omlaag, kan het kind weer eerder gewoon naar school en heeft het minder zorg nodig van huisartsen of medisch specialisten. In dat opzicht is er veel winst te behalen.’ Met de onderzoeksgegevens hopen zij en de andere zorgorganisaties die aan het onderzoek meedoen de gemeentes die de zorg moeten inkopen, daarvan te overtuigen.

Bron: ZonMW Jeugd