Let op kinderen van ouders met psychische problemen

Kinderen van Ouders met Psychische Problemen (KOPP), hebben een verhoogd risico op somatische klachten en psychische stoornissen. Erkennen van de invloed van psychische aandoeningen op de ouder-kindrelatie maakt het mogelijk het hele gezin te betrekken bij de behandeling van de klachten van het kind. Dan kan ook preventieve hulp worden geboden aan de partner en de andere kinderen.

Ruim 400.000 Nederlandse kinderen (onder de 18) hebben ouders met psychische of verslavingsproblemen. Veel van die kinderen hebben emotionele en gedragsproblemen en de helft krijgt op latere leeftijd zelf ook een psychische stoornis. 

Een kind dat één ouder heeft met psychische problemen, heeft 33% meer kans, een kind dat twee ouders heeft met psychische problemen, heeft ruim 60% meer kans ten opzichte van kinderen met stabiele ouders. Die percentages zijn hoger dan bij kinderen van ouders met een ernstige somatische ziekte zoals kanker. 

 

Dit filmpje is bedoeld voor kinderen/jongeren waarvan ouders (tijdelijk) niet lekker in hun vel zitten. Dit kan te maken hebben met huiselijk geweld, psychische problemen of drank en drugs. Voor kinderen/jongeren is dit soms ook zwaar, wat kun je dan doen?

Rol van zorgverleners

Huisartsen, POH-GGZ en jeugdartsen zijn cruciaal in het signaleren van een bedreigde ontwikkeling van een kind. Nascholing over KOPP leidt bij zorgverleners tot significant betere herkenning van deze problematiek en een positievere aanpak van risicofactoren. Als de arts ouders vraagt naar het wel en wee van hun kinderen, daagt dat hen uit in hun verantwoordelijkheid.

Als de hulpverlener zich bewust is van de impact van stress bij kinderen en de risicofactor die psychische problemen bij de ouder vormt voor hun ontwikkeling, kan hij met enkele eenvoudige vragen naar de thuissituatie een genuanceerder beeld krijgen van de emotionele klachten van een kind. Er is voor KOPP geen ander specifiek kenmerk dan de voorgeschiedenis van de ouders. 

Samenvattend

  • Kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen hebben zelf ook een sterk verhoogde kans op psychische stoornissen.
  • Een gezinsbrede aanpak die bestaat uit behandeling van de zieke ouder, steun aan de gezonde ouder en aan het gezin, en psycho-educatie voor de kinderen, biedt de beste perspectieven.
  • Externaliserend of internaliserend gedrag en rolomdraaiing bij het kind zijn signalen van psychische problemen bij een ouder. 
  • Kinderen vanaf 9 jaar zijn al geholpen door een eenmalig gesprek met de behandelend arts van de ouders.