Laagdrempelig screenen op dementie bij eerste generatie migranten in heel Amsterdam

De diagnose dementie wordt bij migranten ouderen veel minder vaak gesteld dan bij autochtone ouderen. Redenen zijn onder andere dat oudere migranten vaak denken dat achteruitgang van het geheugen bij de leeftijd hoort. En er rust soms een taboe op dementie waardoor zij een hoge drempel ervaren om naar een geheugenpolikliniek te gaan.

Uit onderzoek blijkt tevens dat depressieve klachten bij migranten ouderen moeilijk worden herkend. Het gevolg is dat dementie (en depressie) vaak pas laat in het ziekteproces wordt gediagnosticeerd. Terwijl vroege diagnostiek van dementie leidt tot een betere voorbereiding op wat komen gaat en het beter om kunnen gaan met de gevolgen van dementie. Hulpverleners kunnen de zorg en ondersteuning beter aanpassen aan het ziektebeeld.

Kortom, zowel voor de patiënt, de mantelzorger en naasten, als de huisarts en andere betrokken hulpverleners is de 'winst van het weten' groot. 

Jos van Campen (geriater, OLVG), de Amsterdamse Huisartsen alliantie (AHa) en het Amsterdamse Netwerk Specialisten Ouderengeneeskunde in de eerste lijn, willen de opsporing en diagnostiek van dementie bij migranten ouderen in Amsterdam verbeteren door laagdrempelige en verbeterde screening.  

 

Aanpak

Om de cognitieve screening bij de migranten ouderen in heel Amsterdam te verbeteren, wordt het volgende ingezet:

  • Om de drempel te verlagen voor de patiënt, hoeven zij niet naar de geheugenpoli te komen maar worden zij thuis, of op de huisartsenpraktijk, door de specialist ouderengeneeskunde en/of POH-ouderen onderzocht.
  • Vanaf 1 december 2020 kunnen Amsterdamse huisartsen migranten ouderen doorverwijzen naar een getrainde specialist ouderengeneeskunde of POH-ouderen voor een aangepaste cognitieve screening (o.a. RUDAS, IQCODE). Deze aangepaste cognitieve screening is nodig, omdat standaardscreening bij deze patiëntengroep niet voldoet. Voor de komende twee jaar is een stedelijke coördinator aangewezen die deze aanmeldingen verzamelt en uitzet.
  • De specialisten ouderengeneeskunde hebben één keer per maand multidisciplinair overleg met geriater Jos van Campen en psycholoog Miriam Goudsmit om de casuïstiek te bespreken. De specialisten ouderengeneeskunde delen hun kennis vervolgens in de multidisciplinaire overleggen met de huisartsen, POH-ouderen, wijkverpleging, casemanager dementie, etc.  

In november volgen een aantal specialisten ouderengeneeskunde en POH-ouderen een training over de aangepaste cognitieve screening voor migranten ouderen. Begin volgend jaar volgen meer trainingen voor geïnteresseerde POH-ouderen en huisartsen.  

 

Contact

Voor meer informatie over het project en/of de training, neem contact op met:

  • Jos van Campen, geriater OLVG
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.   
  • Sabina Mak, adviseur Elaa en coördinator van het netwerk SO in de eerstelijn
    06-435 62 518 
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. 

 

Deze film werd mede mogelijk gemaakt door het Achterstands Ondersteuningsfonds (AOF) en OLVG. De ervaring die werd opgedaan tijdens het project 'anderhalfde lijn geheugen poli voor migranten 2018-2020' (dankzij financiële ondersteuning van de regiotafel en Zilveren Kruis) heeft er mede toe geleid dat de RUDAS als cognitieve screeningstest is opgenomen in de herziene NHG zorgstandaard dementie (2020). De RUDAS is beschikbaar in een Nederlandse versie, een Arabische versie, een Turkse versie en een Hindi versie. Lees de handleiding voor de afname en bekijk de instructiefilm (hierboven).