Inzet VS en PA in huisartsenzorg kan beter

Verpleegkundig specialisten en physician assistants zijn een aanwinst voor de huisartsenzorg. Deze professionals maken taakherschikking mogelijk en ze dragen bij aan goede, betaalbare zorg. Echter, de inzet is nog beperkt. In 2013 werkten er circa 140 verpleegkundig specialisten en 50 physician assistants in de huisartsenzorg. Een belangrijke reden is de zeer beperkte beschikbaarheid van opleiders en leerwerkplekken.

Het ministerie van VWS erkent de perspectieven van de Verpleegkundig Specialist (VS) en Physician Assistant (PA). Ze heeft sinds 2013 een stimuleringssubsidie ter beschikking gesteld als aanvullende financiële compensatie voor huisartsenpraktijken en –posten om PA’s en VS’en op te leiden.

KOH (kenniscentrum Taakherschikking in de eerste lijn) heeft onderzoek gedaan naar de kansen en knelpunten bij het opleiden en inzetten van een VS en PA in de huisartsenzorg. De uitkomsten staan in het rapport ‘Versterking opleiding VS en PA huisartsenzorg’.

Uiteenlopende ideeën 

Een huisartsenpraktijk start vaak met een opleidingstraject tot PA of VS vanuit de ambitie van een poh of de vraag vanuit de huisartsenpost. Huisartsenposten willen zo komen tot taakherschikking, zonder extra druk bij de huisartsen. Een precieze rolomschrijving voor de VS of PA ontbreekt vaak en huisartsen hebben uiteenlopende ideeën over de rol. Beïnvloedende factoren bij het opleiden zijn onduidelijkheid en kennistekort over de rol van de Verpleegkundig Specialist en Physician Assistant in de praktijk, hun niveau en inhoud van het curriculum van de hogeschool. Er is ook sprake van verschillen in verwachtingspatroon tussen huisarts, student en hogeschool.

Zelfstandige inzet

Zowel patiënten als eerstelijnsprofessionals waarderen deze zorgprofessionals. Afgestudeerde VS en PA houden meestal spreekuren voor patiënten met veelvoorkomende klachten en in de zorg voor ouderen. Afspraken over niet-patiëntgebonden taken zijn beperkt. Huisartsen zijn tevreden over de behaalde competenties: de VS en PA hebben een goed kennisniveau en handelden de meeste consulten zelfstandig af. Een aantal huisartsen is teleurgesteld in de productie van de VS of PA. De inzet van de VS en PA geeft verlichting op het spreekuur van de huisarts en leidt tot kwaliteitsverbetering. Dit vanwege grotere personele continuïteit, meer tijd voor complexe patiënten, meer verbinding met de wijk en toegenomen monitoring van patiënten.

Duidelijkheid over de rol

Het is van belang te komen tot breed gedragen visie op de positie van de Verpleegkundig Specialist en Physician Assistant  in de huisartsenzorg. Duidelijkheid over hun rol en de meerwaarde:

  • draagt bij aan de uniformiteit van de inzet in de huisartsenzorg
  • geeft richting aan de opleiding
  • biedt managers handvatten voor het positioneren van de VS en PA in hun organisatie
  • verschaft huisartsen de kennis en vaardigheden om een VS of PA op te leiden
  • ondersteunt studenten om deze rol te pakken.

Lezenswaardig rapport

Minister Bruins heeft het rapport naar de Tweede Kamer gestuurd. In de bijgaande brief schrijft hij dat dit onderzoek huisartsen en hun organisaties kunnen helpen bij het opleiden en inzetten van VS en PA. Hogescholen kunnen zich met de resultaten verder bekwamen in de eerstelijnsgezondheidszorg. Tot slot noemt hij dit rapport ook lezenswaardig voor patiënten, omdat het een inkijk geeft achter de schermen van de huisartsenpraktijk.

Bron: ZorgenZ