Verloskundigen zijn gespitst op signalen van mishandeling: ze staan altijd áán

Een verloskundige is tijdens een relatief korte, maar emotioneel intensieve periode betrokken bij een zwangere. Daarbij zijn ze alert op signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling. Zoals verloskundige Maaike Verhoeven van Verloskundigen Praktijk Zorggroep Almere het verwoordt: “Wij zijn poortwachters. Niet alleen voor zwangerschappen, maar ook voor de sociale factoren erom heen. Dus ook voor de veiligheid van het kind. Daar zijn we op gespitst: we staan altijd áán.” 

“We vangen zeker weleens signalen op van huiselijk geweld bij een zwangere”, bevestigt Maaike, “of van verwaarlozing van kinderen. Vaak gaat het om kleine dingen: kinderen die er onverzorgd bij lopen, een smerig huis, een kindje dat alleen in een luier loopt. Allereerst bespreek je dat met mevrouw zelf. Natuurlijk niet recht voor z’n raap, meer omzichtig, in de trant van: ‘was u vanmorgen laat met opstarten?’ Als verloskundige werk je prenataal veelal alleen, dus als ik er geen goed gevoel bij heb, zijn mijn collega’s voor mij het eerste aanspreekpunt en omgekeerd. Tijdens andere controlemomenten zien zij die mevrouw ook. Hebben zij ook dat gevoel? Zo ja: wat kunnen we het beste doen? In veel gevallen verwijzen we door naar het maatschappelijk werk, wijkteam of een aangepast traject als ‘voorzorg’ of ‘stevig ouderschap’. Of we overleggen met de huisarts. In het kraambed is de visie van de kaamverzorgende belangrijk, omdat zij meer tijd in het gezin doorbrengen. Kraamverzorgenden zijn het ware onze ogen en oren. Zij bespreken discreet met ons wat zij signaleren en andersom. Zelf als verloskundige een melding doen bij Veilig Thuis komt relatief weinig voor.”  

Extra zorgpoli en POP-poli

Als er echt grote problemen spelen, zijn deze dames vaak al in zicht bij andere behandelaars, vermeldt Maaike. “Bij medicatiegebruik, psychische aandoeningen of andere problematiek zijn ze veelal onder controle bij de extra zorgpoli. Wanneer een cliënt medische zwangerschapsbegeleiding heeft gehad op de extra zorgpoli is medisch maatschappelijk werk betrokken. Via deze weg is er wel eens een melding gedaan bij Veilig Thuis over een cliënte in onze praktijk.”

Ze vervolgt: “Tevens kunnen we in samenspraak met de cliënt doorverwijzen naar de POP-poli in het Flevoziekenhuis, de polikliniek waar zwangeren met psychiatrische problemen gezien worden door de pediater, obstetricus en psychiater. De cliënt krijgt na een of twee consulten een persoonlijk plan van aanpak en als verloskundigen krijgen wij vanuit de tweede lijn een terugkoppeling. Daarmee worden veel problemen ondervangen.”  

Zorgweigeraars

De grootste risicogroep zijn de zorgweigeraars, geeft Maaike aan. “Deze vrouwen komen in hun zwangerschap vaak pas heel laat bij een verloskundige en zijn veelal wantrouwend naar zorgverleners. Dan is het lastig een goed beeld te krijgen wat de cliënt nodig heeft. Daarbij wil je een vertrouwensband aangaan en die niet doorbreken door haar te verwijzen naar een andere zorgverlener of instantie.”  

Veilige start

Zelf heeft Maaike nog nooit een melding gedaan. “Maar ik ben zeker heel alert op signalen”, benadrukt ze. “Als verloskundige sta je daar eigenlijk altijd voor open en je noteert signalen voor de collega’s. Als ik problemen constateer, maak ik deze bespreekbaar met de cliënt en ik verwijs ook regelmatig door naar een zorgverlener passend in die specifieke situatie, zoals wijkteam, maatschappelijk werk of voorzorg.”

Gedecideerd vervolgt ze: “Als het nodig is, zal ik zeker niet aarzelen om te overleggen met Veilig Thuis of daar een melding te doen. Daartoe is de meldcode met het afwegingsinstrument een goed handvat. Als verloskundigen en betrokken zorgverleners hebben we tenslotte de taak om kwetsbare ongeboren/jonge kinderen en hun gezin goede zorg en ondersteuning te bieden voor een zo’n veilig en vertrouwd mogelijke start.”  

 

     
 

POP-poli

De POP-poli is in eerste instantie gericht vrouwen met psychiatrische problemen in het verleden. Vooral voor hen is van belang dat er extra aandacht wordt besteed aan bijvoorbeeld zorgen over de terugkeer van een psychische ziekte of vragen over antidepressiva tijdens de zwangerschap of borstvoeding. Samen geven de artsen advies aan de vrouw en haar eventuele partner over welke extra zorg nodig is. Via huisarts, gynaecoloog of verloskundige kan een afspraak met de POP-poli gemaakt worden. 

 
     

 


 Lees ook