jeugd en gezin 2021

Jeugd en gezin

Voor het thema jeugd en gezin zijn de programma’s Kansrijke Start (Amsterdam en Almere) en Amsterdam Gezond & Vitaal leidend. Gemeenten, zorgverzekeraar en huisartsen allianties worden medeverantwoordelijk gemaakt om kwetsbare ouders voor, tijdens en na de zwangerschap te ondersteunen. Ook in 2021 werken we nauw samen met de gemeente Amsterdam en gemeente Almere om dit programma verder vorm te geven.

Ambitie

Kinderen in Amsterdam en Almere groeien gezond en veilig op. Zwangeren houden er een gezonde leefstijl op na en geven hun pasgeborenen een zo goed mogelijke start, zowel op fysiek als psychosociaal vlak. Risico’s op onveilig of ongezond opvoeden en opgroeien worden vroeg onderkend en er wordt lichte ondersteuning ingezet om kleine problemen klein te houden.

Het medische domein van huisartsen, verloskundigen, gynaecologen en de kraamzorg is nauw verbonden met het sociaal-maatschappelijke domein. Preventieve programma’s worden benut door zorgaanbieders. De juiste zorg op de juiste plaats: in de eerste of nulde lijn waar dat kan, in de tweede of derde lijn waar dat moet. 
    

Risicovol ouderschap

In Amsterdam en Almere leven relatief meer jonge gezinnen dan gemiddeld in Nederland. Er is ook meer achterstands- en gezinsproblematiek zoals schulden, opvoedproblemen en ongezonde leefstijl. De vraag naar, en kosten voor, gespecialiseerde jeugdhulp is de laatste jaren gestegen. Huisartsen, verloskundigen en andere eerstelijnsprofessionals komen deze problemen in hun praktijken tegen. Daarom willen we dat zij het gemeentelijk-, eerste- en tweedelijns aanbod optimaler en efficiënter benutten. De focus blijft op kwetsbare gezinnen. We blijven inzetten op vroege signalering van kwetsbare gezinnen en op het vergroten van het netwerk van zorgverleners met professionals uit het sociale domein. Zodat bij lichte problematiek vroeg de juiste ondersteuning kan worden geboden.

Integrale samenwerking in de geboortezorg en in de wijk

Optimale samenwerking tussen de verschillende ketenpartners in de geboortezorg is het middel om optimale zorg voor zwangeren en gezinnen te bereiken. Verloskundige Samenwerkings Verbanden (VSV’s) kunnen ondersteuning van Elaa inroepen voor het implementeren van onderdelen uit de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg. De VSV’s zijn een vehikel om elementen voortkomend uit Kansrijke Start te implementeren. Elaa zal actief contact zoeken om de VSV’s te betrekken bij Kansrijke Start.

Het stedelijk kraamzorgoverleg dient als ketenoverleg waar eerstelijnsverloskundigen en jeugdgezondheidszorg bij aansluiten. Dit overleg dient voor stedelijke afstemming en besluitvorming waarna afspraken lokaal en per discipline kunnen worden geïmplementeerd.

Naast onderlinge samenwerking van zorgprofessionals liggen ook kansen op intensievere samenwerking met de Ouder- en Kindteams, hulpverlening bij sociale problematiek (armoede, huisvesting), ggz en buurtteams. Het gaat dan niet alleen om organisatorisch samenwerken maar ook om elkaar kennen, gedeelde visie en onderling vertrouwen op elkaars kennis.

Resultaten

Medische professionals signaleren (dreigende) problemen eerder

De werkgroep vroegsignalering Amsterdam levert een breed gedragen werkwijze op om kwetsbare gezinnen vroegtijdig te signaleren. En deze adequaat door te leiden naar passende hulp in het medisch, psychisch of sociaal domein. In pilotwijken wordt hiermee geoefend. Elaa is projectleider in opdracht van Gezonde en Kansrijke Start.


Kwetsbare (aanstaande) ouders en kinderen worden snel toe geleid naar passende hulp, zo dichtbij mogelijk

De werkgroep zwangerschap en psyche levert een breed gedragen werkwijze op om (risico op) psychische en psychiatrische problemen tijdig te signaleren en adequaat door te leiden naar passende hulp. Elaa is projectleider in opdracht van Gezonde en Kansrijke Start.


Amsterdam Vitaal & Gezond

Elaa maakt onderdeel uit van de trekkersgroep van de coalitie jeugd en gezin van Amsterdam Vitaal & Gezond. Langs twee beleidslijnen: risicovol ouderschap en integrale, multi domein samenwerking worden kansen voor gezinnen in Amsterdam verbeterd.


Netwerkgroep Kansrijke Start Almere

De netwerkgroep Kansrijke Start Almere levert een breed gedragen werkwijze op om kwetsbare gezinnen vroegtijdig te signaleren. In de wijken wordt een multidisciplinair overleg georganiseerd (medisch, psychisch en sociaal). Elaa is projectleider in opdracht van ONE = Kansrijke Start Almere.


Samenwerking huisartsen en Ouder- en Kindteams Amsterdam

Huisartsen benutten de Ouder- en Kindteams meer zodat onterechte verwijzingen naar gespecialiseerde jeugdhulp afnemen. Ingezet wordt op verbetering van de samenwerking tussen huisartsenpraktijken en de vaste contactpersonen van de Ouder- en Kindteams. Het onderzoek uit 2020 dient hierbij als referentie. Elaa is aanjager en intermediair tussen de gemeente Amsterdam, stuurgroep jeugd en gezin van AHa en zorgverleners in het veld.


Professionals uit het medisch en sociale domein kennen elkaar en werken optimaal samen

Binnen de AHa staat jeugd als aparte pijler op de kaart en levert Elaa in opdracht en nauwe samenwerking een bijdrage aan de doelstellingen: samenwerking met de gemeente en specialistische jeugdhulpaanbieders, samenwerking met de Ouder- en Kindteams en wachtlijstproblematiek.


Babyconnect Amsterdam

De ‘inkijkfunctie’ in het elektronisch patiëntendossier binnen de Amsterdamse VSV’s is geïmplementeerd (mits de in 2019 ingediende subsidie is toegekend). Elaa is projectleider implementatie Babyconnect in opdracht van de VSV’s en SIGRA. Dit na toekenning van de subsidieaanvraag in 2020 waarvan Elaa penvoerder was.


Vaste contactpersoon verloskundigen Amsterdam

Elaa draagt bij aan communicatie en organisatie van het instellen van vaste contactpersonen bij de jeugdgezondheidszorg voor alle verloskundige praktijken (conform de vaste contactpersonen voor huisartsen). Deze contactpersoon vormt de ingang voor verloskundigen naar hulp en ondersteuning voor gezinnen door jgz-OKT, ook prenataal. De contactpersoon is sparringpartner of makelaar en kan ook zelf ‘eropaf’ gaan, bijvoorbeeld door een prenataal huisbezoek te doen.


Centering Pregnancy Amsterdam

In twee stadsdelen worden centering pregnancy groepen opgevolgd door centering parenting (onder voorbehoud van toekenning subsidie JZOJP ZonMw). Elaa draagt bij als lid van de projectgroep.