Landelijke ambities krijgen pas echt betekenis in de wijk

Die richting herkennen we. Maar de echte uitdaging begint wat mij betreft daarna. Want hoe zorgen we ervoor dat landelijke ambities ook echt werken voor een inwoner, binnen een netwerk, in een wijk, bij een huisartsenpraktijk of bij de fysiotherapeut.

Van landelijke koers naar de wijk

De beweging van zorg naar gezondheid vraagt meer dan nieuwe plannen of afspraken. Professionals uit zorg, welzijn en het sociaal domein moeten elkaar weten te vinden en samen kunnen handelen. Organisaties moeten over hun eigen grenzen heen kunnen kijken. En wat landelijk wordt bedacht, moet aansluiten bij wat lokaal al bestaat en nodig is. Dat zien we bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van hechte wijkverbanden en het Regionaal Eerstelijns Samenwerkingsverband (RESV) in Amsterdam. De landelijke Visie eerstelijnszorg 2030 geeft richting, maar hoe die samenwerking precies vorm krijgt, wordt voor een belangrijk deel bepaald in de regio en de wijk.

In de hechte wijkverbanden werken de kernspelers in de eerste lijn, het sociaal domein en de inwoner structureel samen rond vraagstukken die in hun wijk spelen. Op stadsdeelniveau kunnen ervaringen en gezamenlijke knelpunten bij elkaar komen. Het RESV verbindt vervolgens en kan onderwerpen oppakken die niet binnen één wijk of stadsdeel opgelost kunnen worden. Zo ontstaat samenhang tussen wat professionals dichtbij inwoners tegenkomen en wat regionaal of landelijk georganiseerd moet worden.

Niet overal opnieuw beginnen

Tegelijk begint deze beweging natuurlijk niet vandaag. In Amsterdam en Almere bestaan al veel samenwerkingen waarop we kunnen voortbouwen. Binnen Amsterdam Vitaal & Gezond en Positief Gezond Almere werken zorg, welzijn, gemeenten en andere partners al langere tijd samen aan gezondheid en preventie. In wijken bestaan netwerken rond bijvoorbeeld ouderen, mentale gezondheid, bewegen en welzijn. Die kennis, ervaring en relaties zijn waardevol.

De kunst is daarom niet om voor iedere nieuwe landelijke ontwikkeling iets nieuws op te richten. Het gaat erom goed te kijken wat er al is, wat werkt en wat nog ontbreekt. Soms betekent dat iets versterken. Soms beter verbinden. En soms moeten we ook durven stoppen met iets dat onvoldoende bijdraagt.

Wat merkt de inwoner ervan?

Daar ligt voor mij een belangrijke volgende stap. We kunnen nieuwe structuren en samenwerkingen organiseren, maar uiteindelijk zijn die geen doel op zich. De vraag is wat ze opleveren. Kan een professional sneller de juiste collega vinden? Lukt het beter om zorg en ondersteuning rond een inwoner te organiseren? Kunnen we eerder iets betekenen en daarmee zwaardere zorg voorkomen? En sluiten oplossingen beter aan bij wat mensen in hun dagelijks leven nodig hebben?

Daarvoor moeten we niet alleen kijken naar cijfers. Ervaringen van inwoners en professionals zijn minstens zo belangrijk. Door data, praktijkervaring en het gesprek met elkaar te combineren, krijgen we beter zicht op wat werkt en waar bijsturing nodig is.

De uitvoering bepaalt het verschil

Prinsjesdag geeft richting en middelen kunnen helpen om beweging mogelijk te maken. Maar uiteindelijk wordt het verschil niet in Den Haag gemaakt. Dat gebeurt in Amsterdam en Almere, in wijken en buurten, en vooral door de mensen en organisaties die daar iedere dag samenwerken aan gezondheid en goede ondersteuning.

Onze rol als Elaa is om te helpen die werelden met elkaar te verbinden. We vertalen landelijke ontwikkelingen naar de regio, brengen partijen en perspectieven bij elkaar en helpen om van ambities werkbare afspraken te maken. Onafhankelijk omdat we geen zorg- of welzijnsaanbieder zijn en geen financier maar steeds met dezelfde vraag voor ogen: wat draagt dit uiteindelijk bij aan de gezondheid en het welzijn van inwoners? Want pas als een landelijke ambitie in de praktijk werkt, komt er echt iets in beweging.