De mens achter de klacht: “Krachtige basiszorg levert aantoonbaar veel op voor inwoners én zorgprofessionals”

Een patiënt komt bij de huisarts met hartkloppingen. Medisch onderzoek geeft niet direct een verklaring voor de klachten. Door met het 4Domeinen-model breder te kijken, wordt duidelijk dat er meer speelt. De patiënt zorgt intensief voor haar vader, heeft financiële zorgen en ervaart veel stress. Doormiddel van een samenwerking tussen de huisarts en het sociaal domein, wordt, samen met de patiënt, gezocht naar passende ondersteuning bij ook juist de achterliggende problemen.

“Het is één van de vele voorbeelden die ik ben tegengekomen waarbij de samenwerking tussen zorg en het sociaal domein echt een verschil heeft gemaakt. Vooral in Amsterdamse wijken met een hoog percentage kwetsbare patiënten”, vertelt Anne Annegarn, senior adviseur bij Elaa en programmacoördinator van Krachtige basiszorg.

Hoe Krachtige basiszorg het verschil maakt

Anne Annegarn werkt al 23 jaar bij Elaa, en sloot ruim vier jaar geleden aan bij Krachtige basiszorg als programmacoördinator. Samen met enkele collega’s van Elaa vormen ze het team dat, in opdracht van de Amsterdamse Huisartsenalliantie (AHa), het programma Krachtige basiszorg uitvoert.

“Wat mij aanspreekt, is de impact op zowel patiënten als zorgprofessionals. Patiënten krijgen passende hulp en huisartspraktijken meer werkplezier, doordat zij écht verschil kunnen maken.”

Het programma helpt de huisartsenzorg toegankelijk houden voor kwetsbare inwoners in aandachtswijken. Dat gebeurt door de zorg en het sociaal domein nauw met elkaar te laten samenwerken. Door naar de mens als geheel te kijken, worden de achterliggende oorzaken van klachten duidelijker en krijgen mensen de ondersteuning die bij hen past.

Inmiddels ondersteunt Krachtige basiszorg ruim 49 huisartsenpraktijken in Amsterdam.

Het andere gesprek

“Bij veel kwetsbare inwoners veroorzaken sociale problemen langdurige stress, die zich kan uiten in lichamelijke klachten. Krachtige basiszorg vraagt daarom om een ander gesprek én om een sterk netwerk van partners buiten de huisartsenpraktijk.”

Dat andere gesprek wordt gevoerd aan de hand van het 4Domeinen-model, ook wel het 4D-model genoemd. Dit instrument wordt samen met de patiënt ingevuld. De patiënt onderzoekt waar de belangrijkste aandachtspunten liggen en welke verbanden er bestaan tussen de verschillende levensdomeinen.

Doordat steeds meer mensen te maken hebben met armoede, eenzaamheid of beperkte gezondheidsvaardigheden is het lastig om de invloed van stress op hun gezondheid te herkennen, legt Anne uit.

Het 4D-model helpt om die samenhang inzichtelijk te maken. Hierdoor staan mensen vaak eerder open voor passende ondersteuning.

Ondersteuning die werkt

Trainingen over het 4D-model en de toepassing ervan in de praktijk vormen één van de onderdelen van de ondersteuning aan huisartsenpraktijken. Daarnaast biedt het programma onder meer opleiding tot Praktijkondersteuner Krachtige basiszorg (POH-Kb), scholing, begeleiding en kennisdeling.

“We zochten naar een balans tussen duidelijke kaders en zo min mogelijk administratieve lasten. Daarom werken we met een aantal vaste voorwaarden, zoals de inzet van een POH-Kb en het volgen van scholing, maar zonder uitgebreide financiële verantwoording.”

Om die balans te bewaken, zijn de taken binnen het team van Elaa duidelijk verdeeld. Drie adviseurs, een communicatiemedewerker en een ondersteuner begeleiden en adviseren bestaande en nieuwe Kb-praktijken. Daarnaast organiseert het team 4D-trainingen, verzamelt en analyseert het rapportages en data, organiseert het netwerkbijeenkomsten en evenementen en deelt het team kennis via verschillende kanalen, waaronder de nieuwsbrief, 1SociaalDomein en sinds kort ook LinkedIn.

“De afgelopen vier jaar is Krachtige basiszorg uitgegroeid tot een stevig en goed georganiseerd programma, met heldere kaders en voorwaarden. Tegelijkertijd zijn die kaders niet zo strikt dat ze onnodige administratieve lasten voor de praktijken veroorzaken.”

Elaa als schakel tussen zorg en welzijn

“Als onafhankelijke partij verbinden we de huisartsenzorg, de buurtteams en de sociale basis, zowel op stedelijk niveau als in de wijken. Daarnaast zorgen we er achter de schermen voor dat het programma organisatorisch goed blijft draaien.”

Het doel van Krachtige basiszorg is helder: alle huisartsenpraktijken met veel kwetsbare patiënten de mogelijkheid bieden om volgens deze aanpak te werken. Elaa ondersteunt die ambitie vanuit haar rol in de uitvoering en doorontwikkeling van het programma. Dat moet leiden tot betere zorg voor inwoners, meer werkplezier voor zorgprofessionals en minder druk op huisartsenpraktijken.

“Ik hoop dat we Krachtige basiszorg ook de komende jaren, in opdracht van en in nauwe samenwerking met de AHa en onze andere partners, kunnen blijven uitbouwen. Elaa kan daarbij vanuit haar onafhankelijke positie en brede netwerk partijen verbinden en de samenwerking ondersteunen. Daarnaast hoop ik dat er blijvend wordt geïnvesteerd in Krachtige basiszorg in de meest kwetsbare wijken. Het programma laat zien hoeveel een gezamenlijke, langdurige inzet kan opleveren voor zowel inwoners als zorgprofessionals.”